Zwangerschap
Gefeliciteerd, je bent zwanger! Lees hier alles wat je moet weten over het vervolg.
Controles
Tijdens je zwangerschap kom je regelmatig voor controle langs op de praktijk. We beoordelen of de baby goed groeit en of je zwangerschap normaal verloopt. We willen graag weten hoe het met je gaat en hoe je de zwangerschap beleeft. We geven adviezen en proberen al je vragen te beantwoorden. Het is aan jou of je alleen naar de controles komt of met je partner of iemand anders.
Eerste controle
Tijdens de eerste controle nemen we een uitgebreide vragenlijst af. We meten je bloeddruk en proberen of we het hartje al kunnen horen. Je ontvangt alle informatie over het vervolg van je controles bij ons. En natuurlijk beanwoorden we al je vragen die je misschien al hebt.
Bloedonderzoek
Bij de eerste controle krijg je een formulier mee om bloedonderzoek te laten doen. Het bloed wordt gecontroleerd op de bloedgroep, rhesusfactor, irregulaire antistoffen, hemoglobine (‘ijzergehalte’), glucose en op de geslachtsziekten lues (syfilis), hepatitis B en HIV.
Echo's
Tussen de 7e en 12e week vindt de bevestiging van de zwangerschap plaats via een echoscopisch onderzoek. Er wordt gekeken of het hartje klopt, of de zwangerschap zich in de baarmoeder bevindt en er wordt gekeken of het gaat om een eenling- of meerlingzwangerschap. Daarnaast wordt er vastgesteld hoe ver de zwangerschap gevorderd is; de uitgerekende datum wordt vastgesteld.
Vervolgcontroles
De tweede controle vindt plaats tussen de 14e en 16e week
Tussen 16-24 weken: elke 4 weken een controle
Tussen 24-30 weken: elke 3 weken een controle
Tussen 30-36 weken: elke 2 weken een controle
Tussen 37-42 weken: elke week een controle
Miskraam
Soms merk je het optreden van een miskraam eerst aan het gevoel alsof je ongesteld wordt (bloedverlies en/of buikpijn). Soms merk je helemaal niets en wordt pas tijdens de eerste echo ontdekt dat er geen kloppend hartje is; dit heet een missed abortion.
Prenatale testen
De meeste kinderen worden gezond geboren. Echter, een klein percentage van de kinderen heeft een aangeboren afwijking. Soms kan onderzoek naar dergelijke afwijkingen al voor de geboorte plaatsvinden, de prenatale screening. Indien er verdenking is op een afwijking kan het zijn dat er vervolgonderzoek wordt aangeboden in de vorm van een vlokkentest of vruchtwaterpunctie.
Prenatale screening
Prenatale screening is niet verplicht. Het is belangrijk om je vooraf af te vragen of je deze informatie wilt ontvangen. Probeer te bedenken wat het voor jullie zal betekenen als er een afwijking wordt gevonden. Tijdens de eerste controle vragen we of je behoefte hebt aan informatie over prenatale screening. Als je behoefte hebt aan meer informatie bespreken we de mogelijkheden met je.
NIPT
De Non Invasieve Prenatale Test (NIPT) is een test waarmee bloed van de zwangere wordt afgenomen en onderzocht in een laboratorium. Er worden 2 buisjes bloed uit de arm van de zwangere afgenomen. In het bloed van de zwangere is ook DNA (erfelijk materiaal) van de placenta aanwezig. Met de NIPT kan dit DNA worden onderzocht op Down-, Patau- en Edwardssyndroom.
Combinatietest
Het is mogelijk om tijdens je zwangerschap te laten onderzoeken hoe groot de kans is dat je kindje geboren wordt met een chromosomale afwijking. Dit onderzoek heet de ‘combinatietest’ en bestaat uit een bloedtest bij de aanstaande moeder tussen de 9e en 11e zwangerschapsweek en een echo-onderzoek naar de dikte van de nekplooi van de foetus tussen de 11e en 14e zwangerschapsweek.
20 weken echo
De 20 wekenecho wordt ook wel structureel echoscopisch onderzoek (SEO) genoemd. Het doel is onderzoek naar de aanwezigheid van lichamelijke afwijkingen. Het onderzoek vindt bij voorkeur plaats bij een zwangerschapsduur tussen de 19 en 22 weken. Daarom wordt het ook wel de 20 wekenecho genoemd.
Regelen
Zodra je zwanger bent wordt het tijd om een aantal zaken te gaan regelen. We zullen je hier tijdens de eerste controle over informeren. Het kan zijn dat er ineens veel op je afkomt. Maak je niet te druk; we zullen je er tijdens de vervolgcontroles aan helpen herinneren als er nog zaken geregeld moeten worden.
Erkennen
Als jullie niet getrouwd zijn en geen geregistreerd partnerschap hebben, moeten jullie tijdens de zwangerschap de erkenning van het ongeboren kind regelen. Met deze erkenning geef je aan wie de wettelijke vader van het kind is.
Kinderopvang
Als jullie niet getrouwd zijn en geen geregistreerd partnerschap hebben, moeten jullie tijdens de zwangerschap de erkenning van het ongeboren kind regelen. Met deze erkenning geef je aan wie de wettelijke vader van het kind is.
Kraampakket
Informeer bij de zorgverzekeraar of er een kraampakket wordt verstrekt. In een kraampakket zitten onder andere kraamverband, steriele gaasjes en celstofmatjes. Sommige drogisterijen verkopen complete kraampakketten. Het is van belang om altijd een kraampakket in huis te hebben rondom de bevalling. Het kan altijd zo zijn dat thuis je vliezen breken of dat je onverwachts thuis bevalt.
Kraamzorg
Kraamzorg is uniek in de wereld. Behalve Nederland is er geen ander land ter wereld waar vrouwen een verzorgende krijgen die hen ondersteunt tijdens het kraambed. De kraamverzorgende heeft een begeleidende en signalerende taak. Bij twijfel over de conditie van moeder of kind belt zij direct de verloskundige. De kraamverzorgende en de verloskundige vormen zo samen een hecht team. Wij komen tijdens het kraambed meestal 2 of 3 keer langs voor een bezoek.
Werkgever
Om je zwangerschapsverlof goed te kunnen regelen is het belangrijk om niet te lang te wachten met het bekendmaken van de zwangerschap bij jouw werkgever. Je bent wettelijk verplicht uiterlijk 3 weken voor ingang van het zwangerschapsverlof aan de werkgever te vertellen dat je zwanger bent. Voor de werkgever is het uiteraard prettiger als je dit eerder doet. Je kunt bij ons een zwangerschapsverklaring opvragen voor jouw werkgever.
Zwangerschapscursus
We raden aan om deel te nemen aan een zwangerschapscursus. Voor veel vrouwen is het namelijk een prettige voorbereiding op de bevalling. Je krijgt informatie over de bevalling, leert ademhalingstechnieken en doet oefeningen. Tijdens een zwangerschapscursus kun je ook in contact komen met andere zwangere vrouwen en hun partners. Kies vooral een zwangerschapscursus die bij je past. De meeste cursussen starten pas rond de 28e week.
Leefstijl
De manier waarop je leeft, eet en beweegt, heeft invloed op je ongeboren kind. Het is dus belangrijk hierop te letten gedurende de zwangerschap.
Bewegen
Het is goed om minimaal een half uur per dag te bewegen als je zwanger bent. Sportte je al en ben je zwanger, dan kunt je gewoon blijven sporten. Luister wel goed naar je lichaam en breng jouw eventuele begeleider op de hoogte. Als je merkt dat het klachten geeft of als je er heel moe van wordt, doe het dan rustiger aan of stop ermee. Zorg dat je voldoende (water) drinkt tijdens het sporten.
Kinkhoestvaccinatie
De afgelopen jaren komt kinkhoest steeds vaker voor. Kinkhoest is een besmettelijke ziekte van de luchtwegen die vooral gevaarlijk is voor baby’s die niet of onvolledig zijn ingeënt. Vaccinatie van baby’s is pas mogelijk vanaf zes weken na de geboorte. De Gezondheidsraad heeft daarom het advies uitgebracht om zwangere vrouwen te vaccineren. Je baby is dan vanaf dag 1 beschermd tegen de ziekte. Je kunt de prik halen vanaf de 22e week van je zwangerschap. Daarom de naam 22 wekenprik.
Medicatie
Tijdens de zwangerschap moet je zorgvuldig zijn met het gebruik van medicijnen. Sommige stoffen hebben namelijk al vroeg in de zwangerschap invloed op de ontwikkeling van de baby. Het is ook nuttig om de apotheek te zeggen dat je zwanger bent. Als je medicijnen gebruikt vraag dan altijd advies aan de huisarts.
Roken/alcohol
Roken en/of alcohol in de zwangerschap brengt duidelijke risico’s met zich mee. Kinderen van rokende moeders hebben vaker een (te) laag geboortegewicht en worden ook vaker te vroeg geboren, waardoor ze kwetsbaarder zijn. Alcohol kan de hersenen van het ongeboren kind beschadigen. Je kind kan levenslange gezondheidsklachten krijgen of zelfs verstandelijk gehandicapt raken.
Voeding
Tijdens je zwangerschap is het vooral belangrijk dat je gezond en gevarieerd eet. Gedurende de hele zwangerschap is je kind afhankelijk van de voeding die je eet.
Vitamines
De volgende vitamines/voedingsstoffen zijn extra belangrijk tijdens je zwangerschap:
Foliumzuur
Vitamine D
Calcium
IJzer
Vette vis (vetzuren EPA en DHA)
Liever niet
Leverproducten
Rauw vlees
Zachte kaassoorten
Koffie en thee
Diëten
Ongemakken
Een zwangerschap zorgt voor veel verandering in je lichaam. Dit verloopt dan ook nooit zonder het opspelen van kwaaltjes of ongemakken. Hieronder vind je de meest voorkomende zwangerschapsklachten.
Veel voorkomende klachten
Misselijkheid
Afscheiding
Bandenpijn
Bekken- en rugklachten
Bloedverlies
Bloedend tandvlees
Harde buiken
Jeuk
Aambeien
Maagzuur
Spataderen
Striae
Vermoeidheid
Vaak plassen
Wanneer bellen?
Geef jouw klachten altijd aan ons door tijdens het spreekuur. Maak je je zorgen, twijfel je over een klacht of verergert een klacht? Wacht niet tot een volgend spreekuur, maar bel ons direct.
Miskraam
Helaas verloopt niet elke zwangerschap goed. Een zwangerschap kan onverhoopt eindigen in een miskraam. Een hele verdrietige gebeurtenis die bij 1 op de 10 zwangerschappen voor komt.
In het kort
- Bloedverlies en/of buikpijn zijn de eerste tekenen van een miskraam
- Je kunt er niks aan doen
- Bel ons bij ongerustheid
- Na een miskraam is lichamelijk en geestelijk herstel nodig
- Je kunt weer zwanger worden
Wat is een miskraam?
Er is sprake van een miskraam als je zwangerschap eindigt in de eerste 12 tot 16 weken: het embryo is gestopt met groeien en wordt afgestoten. Het kan ook voorkomen dat er geen embryo zichtbaar is op de echo maar alleen een lege vruchtzak. Je zwangerschapstest is dan evengoed wel positief.
Hoe kan een miskraam beginnen?
Vaginaal bloedverlies en licht menstruatie-achtige pijn kunnen het eerste teken van een miskraam zijn. Zwangerschapsverschijnselen zoals gespannen borsten en ochtendmisselijkheid nemen soms af vlak voor een miskraam. Meestal komt een miskraam na het eerste bloedverlies binnen een aantal dagen vanzelf op gang. Soms duurt dit een week tot enkele weken. Geleidelijk krijg je buikkrampen die steeds heviger worden en neemt het bloedverlies toe, zoals bij een hevige menstruatie. Onthoud wel dat de verschijnselen bij elke vrouw anders zijn. Bloedverlies bij een miskraam kan heel heftig zijn en soms wel meer dan een week aanhouden. Je kunt een aantal doordrenkte maandverbanden per dag, stolsels (klonten bloed) of het vruchtzakje verliezen. Wanneer het vruchtje eruit is, wordt de pijn vrijwel meteen minder. Het bloedverlies vermindert snel en is vergelijkbaar met de laatste dagen bloedverlies van een menstruatie. Het is verstandig geen tampons te gebruiken. Je mag paracetamol innemen tegen de pijn (1000mgr a 4-6uur; max 3000mgr per dag).
Belinstructie bij een miskraam
Neem bij de volgende verschijnselen contact op met de spoedlijn 020 592 38 98:
- Overmatig bloedverlies. Dit betekent dat de verbanden binnen een half uur helemaal doordrenkt zijn of dat er meerdere grote stolsels verloren worden (> eigrootte). Soms wordt je bloeddruk erg laag en kun je het gevoel hebben dat je gaat flauwvallen.
- Extreme buikpijn of schouderpijn
- Koorts >38°C
- Ernstige ongerustheid
Verwerking
Na de miskraam kan de wereld even voor je stilstaan. Veel vrouwen zullen zich lichamelijk en emotioneel leeg voelen. Je zult zowel lichamelijk als emotioneel moeten herstellen. Wij zijn er voor de zorg rondom een miskraam. We nemen altijd contact met je op en zullen je informeren en begeleiden. Eventueel volgt een verwijzing naar een gynaecoloog. Bij vragen of problemen mag je altijd contact met ons opnemen!
Extra echo’s
De verzekering vergoed een aantal medische echo’s, zoals de termijnecho (tussen 10-12 weken), het structureel echoscopisch onderzoek (de ’20-weken echo’) en de groeiecho of liggingsecho. Op indicatie kan het nodig zijn vaker echo’s te maken. Als je zelf graag extra echo’s wilt laten maken (bijvoorbeeld als je al vroeg in de zwangerschap benieuwd bent naar het geslacht), dan is dit mogelijk tegen betaling.
De vitaliteitsecho
Een vitaliteitsecho kan gemaakt worden tussen 7 en 8 weken zwangerschap gerekend vanaf de eerste dag van je laatste menstruatie. Er wordt gekeken of het hartje klopt, of de zwangerschap zich in de baarmoeder bevindt en er wordt gekeken of het gaat om een eenling- of meerlingzwangerschap. Deze echo vindt bijna altijd vaginaal plaats om de zwangerschap beter in beeld te kunnen krijgen. Deze echo wordt niet standaard gemaakt, overleg dit met onze assistente.
De termijnecho
Tussen 10 en 12 weken wordt een echo gemaakt om vast te stellen wat de uitgerekende datum is. Er wordt gekeken of het hartje klopt en het embryo wordt opgemeten.
Onze assistente informeert jou wanneer je de eerste echo kunt laten maken. Je krijgt hiervoor een doorverwijzing.
Let op: echo’s in het eerste trimester worden vaak m.b.v. een ‘vaginale echo’ gemaakt. Bespreek het met de echopraktijk als je dit niet prettig vindt. Het kan dan verstandig zijn (indien mogelijk) om het echo-onderzoek wat later plaats te laten vinden.
De 20 weken echo
Als je tussen de 19 en 22 weken zwanger bent kan er een 20 wekenecho gemaakt worden. Dit is een onderzoek naar de aanwezigheid van lichamelijke afwijkingen.
Bij dit onderzoek kijkt een echoscopist uitgebreid naar alle zichtbare organen en structuren van het kind, naar de groei en naar de hoeveelheid vruchtwater. Realiseer je dat niet alle afwijkingen met de echo op te sporen zijn en door de beperkingen van echoscopisch onderzoek er ook afwijkingen gemist kunnen worden.
Meer info over de 20 wekenecho
De groeiecho
Bij een groeiecho (ook wel ‘echo biometrie’ genoemd) zal een echoscopiste een aantal factoren bij de baby opmeten, zoals de hoofdomtrek, buikomtrek en lengte van het bovenbeen. Er wordt een inschatting gemaakt van de hoeveelheid vruchtwater en gekeken waar de placenta zich bevindt.
De metingen die worden gemaakt geven een inschatting van de grootte van de baby. Op basis van deze metingen berekent de computer het geschatte gewicht van je baby. In de vorm van lijngrafieken kun je vervolgens zien hoe de groei van de baby zich verhoudt tot die van andere baby’s. Dit is een gemiddelde groeicurve. Geen zorgen als een baby niet gemiddeld groeit, dit betekent niet dat er een groeiprobleem is. Het kan soms nodig zijn om de groeiecho te herhalen om groei van het kind beter in te kunnen schatten.
Liggingsecho
Rond 35 weken willen we graag weten hoe de baby ligt. Dit is in de meeste gevallen goed te voelen tijdens het uitwendig onderzoek op de praktijk. Bij twijfel wordt een liggingsecho gemaakt. Er wordt gekeken of het om een hoofdligging, stuitligging of dwarsligging gaat. Als de baby bij 35 weken niet met het hoofdje beneden ligt, zullen we de opties bespreken om de baby te draaien (uitwendige versie).
Echo’s
Gedurende de zwangerschap worden er een aantal echo’s worden gemaakt. Wij werken samen met drie uitstekende echocentra. Hier werken ervaren echoscopisten die gespecialiseerd zijn in het maken van verloskundige echo’s. We adviseren je graag, maar je kiest zelf naar welk echocentrum je gaat. Hiervoor krijg je een doorverwijzing waarna je zelf een afspraak kunt maken.
In het kort
- Niet verplicht
- NIPT/Combinatietest voor chromosomale afwijkingen
- SEO voor lichamelijke afwijkingen
- Bij vervolgonderzoek is de uitslag van vruchtwaterpunctie het meest betrouwbaar
Vlokkentest
Bij een vlokkentest wordt er een heel klein stukje placentaweefsel weggenomen via de buik of de vagina. Wordt het weefsel via de buikwand weggehaald, dan gebeurt dat met een naald. Wordt het weefsel vaginaal weggenomen, dan gebeurt dat met een dun tangetje of slangetje.
Vruchtwaterpuntie
Bij een vruchtwaterpunctie wordt er vruchtwater uit de baarmoeder gehaald om cellen uit het vruchtwater te onderzoeken. Met deze test wordt vastgesteld of de baby een chromosoomafwijking heeft, zoals het Downsyndoom. De vruchtwaterpunctie vindt rond de 15-16 weken zwangerschap plaats. Er wordt met een naald via de buikwand wat vruchtwater opgezogen.
Betrouwbaarheid
De vlokkentest geeft vrijwel altijd zekerheid over de chromosoomafwijking. De vlokkentest gebeurt tussen de 11 en 14 weken zwangerschap. De uitslag is meestal binnen 1-2 weken bekend. De betrouwbaarheid van het chromosoomonderzoek bij de vlokkentest is iets minder groot dan die bij de vruchtwaterpunctie. Dat komt doordat in 1-2% van de zwangerschappen een chromosoomafwijking wordt ontdekt die mogelijk alleen in de placenta aanwezig is.
De betrouwbaarheid van de vruchtwaterpunctie is zeer hoog. Soms kan er geen betrouwbare uitslag worden gegeven omdat er te weinig vruchtwater is opgezogen of de chromosomen niet kunnen worden onderzocht. De vruchtwaterpunctie is in principe de meest betrouwbare test om een diagnose te stellen en geeft een iets kleinere kans op een miskraam. Een nadeel is dat het onderzoek later in de zwangerschap plaatsvindt dan de vlokkentest. Als je besluit na een ongunstige uitslag de bevalling af te breken, kan dat alleen door de bevalling op te wekken.
Het risico
Elke vrouw die 11 weken zwanger is, heeft een kans op een spontane miskraam van ongeveer 2%. Bij een vlokkentest komt daar een extra risico bij van ongeveer 0,2%.
Elke vrouw die 15 weken zwanger is, heeft een kans op een spontane miskraam van ongeveer 1%. Bij een vruchtwaterpunctie komt daar een extra risico bij van ongeveer 0,1 %.
Prenatale screening en vervolgonderzoek
Indien er verdenking is op een afwijking bij het ongeboren kind kan het zijn dat er vervolgonderzoek wordt aangeboden in de vorm van een vlokkentest of vruchtwaterpunctie. We noemen dit prenatale diagnostiek.
Aanbevelingen
- Beweeg minimaal 30 minuten per dag
- Een kinkhoestvaccinatie is mogelijk vanaf 22 weken (’22 weken prik’)
- Medicatie in overleg met de huisarts
- Rook niet en drink geen alcoholhoudende producten
- Eet gezond en gevarieerd
- Neem extra vitamine D
- Eet of drink voldoende zuivelproducten
- Let op je ijzerinname
- Eet 1x per week vette vis
- Eet geen rauw vlees en zachte kaas van rauwe melk
- Drink maximaal 2 koppen koffie of thee per dag
Zwangerschapscursussen
Meer informatie over zwanger en voeding
Leefstijl en voeding
Het is belangrijk om tijdens je zwangerschap actief te blijven en gezond te eten. Goed voor jezelf zorgen, betekent goed voor je ongeboren kind zorgen. We hebben wat praktische tips en adressen voor je op een rijtje gezet.
Zwangerschapskwalen
Misselijkheid is een van de meest voorkomende kwalen. We belichten hier nog een aantal ongemakken waar je misschien last van kunt krijgen tijdens je zwangerschap. Heb je ergens veel last van, of maak je je zorgen, neem dan contact met ons op of meld het bij je controle.
Misselijk
De eerste vier maanden van de zwangerschap maakt de placenta het hCG-hormoon aan. Van dit hormoon kun je behoorlijk misselijk worden. Soms alleen ‘s ochtends, soms de hele dag door. Na 16 weken zwangerschap neemt de misselijkheid doorgaans af.
- Voor het opstaan wat (droogs) eten
- De maaltijden verspreiden over de dag
- Iets eten voor het slapen gaan
- Voldoende rust nemen en stress vermijden
Bekken- en rugklachten
In de zwangerschap verweekt het bekken. Gelukkig maar, want dit zorgt er bij de bevalling voor dat het kind makkelijker door het baringskanaal past.
Je gewicht neemt toe en sommige vrouwen krijgen last van pijn in het bekken. Meestal zit de pijn aan de voorkant van het bekken bij het schaambot, in de heupen en/of in de onderrug. Vaak straalt de pijn uit naar de bovenbenen en kan het zelfs een tintelend en doof gevoel geven. Bijna altijd verdwijnt deze pijn langzaam na de bevalling. Bij hevige klachten kan de fysiotherapeut verlichtende oefeningen geven.
Vermoeidheid
In het begin en aan het einde van de zwangerschap kost de groei van het kind veel energie. Hierdoor zul je juist in deze perioden last kunt hebben van vermoeidheid.
Harde buiken
Tijdens de zwangerschap voel je de spieren van de baarmoeder af en toe samentrekken. Dit zijn ‘harde buiken’. Harde buiken geven geen ontsluiting. Naarmate je uitgerekende datum dichterbij komt, kun je vaker last krijgen van harde buiken. Ze worden dan ook gevoeliger. Zeker in de laatste weken zijn harde buiken vrij normaal. Harde buiken kunnen geen kwaad. Indien je veel last hebt van harde buiken, is het verstandig om wat meer rust te nemen. Neem contact met onze spoedlijn op indien de harde buiken pijnlijk en regelmatig worden en niet afzakken bij rust.
Striae
Door de snelle groei van je buik en borsten kunnen de elastische vezels van je huid scheuren, waardoor paarsrode strepen ontstaan. Na verloop van tijd vervagen deze strepen wel en worden lichter van kleur, maar zullen nooit helemaal meer verdwijnen. Afhankelijk van de elasticiteit van de huid (hoe ouder je wordt, hoe soepeler de huid) en de mate waarin je buik groeit kun je striae krijgen. Crèmes houden je opperhuid soepel; maar voorkomen helaas geen striae. Het kan schelen om op je gewicht te letten en niet te veel gewicht in korte tijd aan te komen.
Get In Touch
Call
(855)-491-9967
optima@yoursite.com
Address
1234 Divi St. #100, San Francisco, CA 93150
Hours
Mon – Fri: 10am – 9pm
Weekends: 10am – 3m